De COTAN en de WISC-III
Prof. dr. W.K.B. Hofstee
Voorzitter COTAN
Op grond van de voorlopige beoordeling door de Commissie Testaangelegenheden (COTAN) van het NIP heeft de uitgever de verkoop van de gereviseerde Wechsler Intelligence Scale for Children (WISC-III) opgeschort. Bij de discussies rond deze test zijn op de achtergrond de volgende overwegingen van belang:
- De COTAN beoordeelt van oudsher tests onafhankelijk en zorgvuldig (en belangeloos). Zij acht haar oordeel echter niet onfeilbaar; vandaar dat de concept-beoordeling altijd aan de testauteurs wordt voorgelegd voor commentaar. Dat kan tot heroverweging leiden. Ook het definitieve oordeel is niet onfeilbaar. Het is een collegiaal advies, naar beste eer en geweten, aan testauteurs en aan professionele gebruikers van de test.
- Iedere test heeft zijn beperkingen, ook de (weinige) tests die op alle punten met goed zijn beoordeeld. Blindvaren op een testscore is in alle gevallen onprofessioneel. De WISC-III neemt in dit opzicht geen uitzonderingspositie in. Als de conclusie zou rijzen dat op andere tests wel blindelings zou kunnen worden vertrouwd, dan zou dat pas echt schadelijk zijn.
- Tests dienen ter ondersteuning van een professioneel diagnostisch proces, niet als vervanging daarvoor. Vertrouwen in die diagnose dient te zijn gebaseerd op de kwalificaties van de psycholoog in kwestie, en in het bijzonder op diens lidmaatschap van het NIP, waarmee die psycholoog zijn of haar beroepshandelen onderhevig heeft gesteld aan het collegiaal toezicht op naleving van de Beroepscode.
- Zomin als een goede test een garantie geeft voor een professionele diagnose, is een onvoldoende test bij voorbaat onbruikbaar. In alle gevallen is het de psycholoog die moet afwegen (a) of er voor een bepaalde test in dat concrete geval betere alternatieven zijn, en zo niet, (b) of de diagnose er beter of slechter op wordt als de test al dan niet wordt ingezet. Uiteraard doet de psycholoog-NIP dat niet eigenmachtig: het professioneel forum kijkt over zijn of haar schouder mee.
- De COTAN ondersteunt op haar beurt de professie, op een abstracter niveau. Ze is geen politieagent. Zij dringt er ook niet op aan een test uit de handel te nemen. Een onvoldoende beoordeling van een test houdt een advies aan de auteurs in de test op die punten te verbeteren, en in de tussentijd, een advies aan gebruikers extra behoedzaam te zijn bij de interpretatie. De COTAN wenst al helemaal niet bij te dragen aan de illusie van perfectionisten en bureaucraten dat diagnoses met behulp van tests zouden kunnen worden geautomatiseerd, als die tests maar goed zijn. Gebruikers moeten altijd hun ogen open houden.
- Perslot bestaat de COTAN zelf uit beoordelaars, niet uit een verzameling tests.
|