Intelligentietests voor diagnostiek
bij het onderwijs en indicatiestelling
Peter Tellegen
Persoonlijkheidspsychologie en Differentiële Psychologie
december 2002
Overzichten
Het afgelopen jaar zijn een aantal overzichten verschenen van (intelligentie)tests die geschikt zijn voor diagnostiek bij het onderwijs en/of toegelaten in het kader van indicatiestelling en leerlinggebonden financiering.
Hierna volgt een overzicht van de geschikt beoordeelde intelligentietests zoals beschreven in:
- COTAN Testboek voor het Onderwijs (Evers et al., 2002. Amsterdam: NDC - Boom).
- Indicatiestelling: Condities en Instrumentarium in het kader van leerlinggebonden financiering (Resing et al., 2002. Amsterdam: NDC - Boom).
- Lijst van instrumenten voor de indicatiestelling RVC - VO (Uitleg Gele Katern, 2002. Min. OC&W).
Het jaartal bij de naam van de tests verwijst naar het jaar waarin de normering plaatsvond.
COTAN Testboek voor het Onderwijs
In dit recent verschenen boek worden een aantal intelligentietests beschreven die binnen de onderwijssituatie klassikaal kunnen worden afgenomen. De volgende twee intelligentietests hebben op alle zeven aspecten van de COTAN-beoordeling een voldoende of goed:
| ISI-Reeks, Vorm III |
1980 |
Reeks voor Interesse, Schoolvorderingen en Intelligentie |
| . |
(van Boxtel, Snijders en Welten) |
| GIVO |
1990 |
Groninger Intelligentietest voor Voortgezet Onderwijs |
| . |
(van Dijk en Tellegen) |
De volgende klassikale intelligentietests hebben op één of meer aspecten een onvoldoende:
GSO2+, GSO3+, GSO 4-6, GSO 7-8, HNOT-45, BOB, NDT-2003, DLS, IVO en de BNT.
Indicatiestelling: Condities en Instrumentarium
In dit boek worden tests beschreven die gebruikt kunnen worden bij indicatiestelling voor (voortgezet) speciaal onderwijs of leerlinggebonden financiering. Het boek is het resultaat van samenwerking tussen leden van het NIP (Nederlands Instituut van Psychologen), het NVO (Nederlandse Vereniging van Pedagogen en Onderwijskundigen) en de TCAI (Tijdelijke Commissie Advisering Indicatiestelling).
Bij de beoordeling van de tests worden vier kwaliteitsniveaus van mogelijke bruikbaarheid onderscheiden:
A. goed
B. voldoende
C. voorlopig aanvaardbaar
D. onvoldoende
Bij de tests voor algemene intelligentie en ontwikkelingsniveau worden de volgende als goed gekwalificeerd (A):
| GOS 2.5 - 4.5 |
1990 |
Groningse Ontwikkelingsschalen 2.5 - 4.5 |
| . |
(Neutel, van der Meulen en lutje Spelberg) |
| SON-R 2.5 - 7 |
1993 |
Snijders-Oomen Niet-verbale Intelligentietest 2.5 - 7 |
| . |
(Tellegen, Winkel & Laros) |
| SON-R 5.5 - 17 |
1987 |
Snijders-Oomen Niet-verbale Intelligentietest 5.5 - 17 |
| . |
(Snijders, Tellegen en Laros) |
| GIVO |
1990 |
Groninger Intelligentietest voor Voortgezet Onderwijs |
| . |
(van Dijk en Tellegen) |
De volgende tests hebben de B-kwalificatie (voldoende):
BOS, LDT, RAKIT, ISI, WISC-R, ITVIK en de GIT.
De volgende tests hebben de C-kwalificatie (voorlopig aanvaardbaar):
LEM, BNT, DAT'83 en de MCT-M.
Van onvoldoende kwaliteit voor de indicatiestelling (D) zijn de volgende tests:
KID-N, DOS, PEP-R, MOS 2.5-8.5, WPPSI-R, CPM, GSO, GALO< BOB, Raven PM, HNOT-45, IVO, DLS en de NDT.
Indicatiestelling RVC-VO
Door het ministerie van OC&W wordt jaarlijks een lijst bekend gemaakt van instrumenten die gebruikt mogen worden in het kader van de indicatiestelling voor leerwegondersteunend onderwijs (LWOO) en praktijkonderwijs (PrO). De huidige lijst 2003-2004 kan dit schooljaar (2002-2003) gebruikt worden ten behoeve van de verwijzing voor het volgend schooljaar.
Bij de toegelaten instrumenten wordt een onderscheid gemaakte tussen geschikte instrumenten (deze zullen ook volgend schooljaar jaar toegelaten zijn) en instrumenten die dit jaar voor het laatst zijn toegestaan. Deze zullen volgend schooljaar niet meer op de lijst voorkomen.
Voor het criterium IQ zijn de volgende tests geschikt:
| GIVO |
1990 |
Groninger Intelligentietest voor Voortgezet Onderwijs |
| . |
(van Dijk en Tellegen) |
| SON-R 5.5 - 17 |
1987 |
Snijders-Oomen Niet-verbale Intelligentietest 5.5 - 17 |
| . |
(Snijders, Tellegen en Laros) |
| RAKIT |
1983 |
Revisie Amsterdamse Kinder Intelligentie Test |
| . |
(Bleichrodt, Drenth, Zaal en Resing) |
De volgende tests zijn dit jaar voor het laatst toegestaan:
IBO, WISC-R, ISI-Vorm III, CPM en de Raven PM.
|
